حمل و نقل دریایی

چهار دهه قبل دو کشتی تجاری تحت مالکیت شرکتی که امروز کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران می خوانیم در سواحل خلیج فارس فعالیت خود را آغاز کردند و اگرچه طی این مدت سالهای پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته و شاید امروز از آن دو کشتی و کارکنانی که در آن زمان بر روی عرشه آن در تلاش و تکاپو بودند نامی هم باقی نمانده است اما نام کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران که آن زمان با عنوان کشتیرانی آریا فعالیت خود را آغاز کرده بود پر فروغ تر و مقتدرتر از هر زمان نه تنها بر پهنه خلیج همیشه فارس و دریای عمان بلکه بر دریاها، اقیانوسها، سواحل و بنادر بزرگ جهان می درخشد.

● اولین شمع چهل سال پیش روشن شد

کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در سال ۶۴۳۱ اولین شمع حیات خود را روشن کرد، در آن زمان که اندیشه تاسیس یک شرکت مستقل کشتیرانی در محافل بانکی و بازرگانی کشور بدلیل افزایش حجم واردات کشور و ورود و خروج بی رویه کشتی های خارجی در بنادر داخلی و بروز مشکلاتی در کشور بوجود آمد، برخی مسولان به مطالعه و بررسی طرح تاسیس نخستین و بزرگترین شرکت کشتیرانی ایرانی همت گماشتند، به ویژه اینکه نیاز به راه اندازی ناوگان حمل ونقل دریایی منظم وملاحظاتی چون موقعیت جغرافیایی خاص ایران، داشتن مرزهای طولانی آبی، دسترسی به آبهای گرم و حساسیت حیاتی حمل و نقل کالا از طریق دریا بر این تصمیم موثر واقع شد و مطالعاتی ازسوی سیستم بانکی و سازمان برنامه و بودجه دراین زمینه به عمل آمد. نتیجه این مطالعات که از سال ۰۴۳۱ آغاز شده بود، در اولین اجلاس مجمع عمومی موسسین درمرداد ۶۴۳۱ تصویب و شرکتی با نام شرکت کشتیرانی ملی آریا فعالیت خود را در آن زمان آغاز کرد.

این شرکت نوپا در سال ۷۴۳۱ با دو فروند کشتی کوچک با ظرفیتهای ١٠٠٠و١۵۵٠ تن درحوزه خلیج فارس و ۴ فروند کشتی اقیانوس پیما با ظرفیت ۶١ هزار و ٢۵٢ تن در مسیر خلیج فارس – اروپا ، خلیج فارس – آسیا و خلیج فارس آمریکا و بالعکس حرکت خود را شروع کرد.

این حرکت آنچنان پرشتاب آغاز شد که تا پایان سال ١٣۵۶ تعداد کشتی های ناوگان به ۲۴ فروند و به ظرفیت کل ۵٢۵ هزارتن (DWT) افزایش یافت که افزایش حجم حمل ونقل دریایی توسط خطوط کشتیرانی داخلی و نقش موثرآن در اقتصاد کشور را نشان می دهد.

با پیروزی انقلاب اسلامی ایران و تغییر ساختار اقتصادی و سیاسی کشور در پانزدهم دی ماه ١٣۵٨ مطابق تصمیمات مقامات دولتی کشور خطوط کشتیرانی آریا به کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (سهامی عام ) تغییر نام داده شد و بعنوان یکی از شرکتهای وابسته به وزارت بازرگانی به فعالیت تجاری خود ادامه داد.

با آغاز جنگ تحمیلی و محاصره اقتصادی کشور حدود ۶۱ فروند از کشتیهای ناوگان این شرکت مورد حملات دشمن بعثی قرارگرفته و به تبع آن خسارات عمده ای به ناوگان ملی کشور در آن مقطع وارد گردید و بر همین اساس و در راستای ارج نهادن به ایثارگران و تجلیل از نام شهدا و زنده نگه داشتن رشادتهای آنان مدیران شرکت بر آن شدند تا با تغییر نام شناورهای ناوگان که اکثر آنها با پیشوند نام آریا نام گذاری و با این نام در آبهای بین المللی تردد می کردند پیشوند نام مقدس ایران اسلامی و نام شهدا و شهرهایی که با رشادتهای بی مانند مردم آن در برابر حملات ناجوانمردانه دشمن متجاوز قرار گرفته بودند نامگذاری و در آبهای داخلی و بین المللی به تردد و فعالیتهای تجاری خود ادامه دادند.

● ایام سرنوشت ساز

در تاریخ تحولات این صنعت در کشورمان، روزها و ایام سرنوشت سازی وجود دارد که نقش تعیین کننده ای در شکل گیری و انسجام آن داشته اند که یکی از این ایام ۶۲ آذر ماه سال ۱۳۶۲ بود.

در این روز حضرت امام خمینی (ره)، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، فرمانی در زمینه اعزام کامیونها به بنادر جنوبی برای تخلیه کالاهای وارداتی و مایحتاج مردم صادر کردند و در پی این فرمان کامیون داران سراسر کشور، آمادگی خود را برای تخلیه بنادر و حمل و نقل مواد ضروری مورد نیاز مردم اعلام کردند و در این میان نقش کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از اصلی ترین حلقه های واسط در شکستن تحریمها و مخاصمات جهانی با کشورمان و حمل مایحتاج مورد نیاز مردم در آن لحظات حساس بی سابقه و بیادماندنی شد بگونه ای که تجارب حاصل از وضعیت بوجود آمده در آن زمان موجب تقویت اراده مدیران وقت گردید تا غیر ممکن ها را ممکن کنند و امروز پس از گذشت چهل سال از آن دوران شمع چهلمین سالگرد بزرگترین ناوگان ملی ایران اسلامی روشن شود تا دنیا بداند ایرانی ها می توانند.

● سال چهلم در اوج توانایی

امسال چهلمین سالگرد تاسیس کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران با هفته دولت تقارن یافته است. مردم ایران باید بدانند که توانایی های جوانان کشورشان نه تنها در سالهای دور نبوده بلکه امروز نیز همچنان این پایمردی ها و ایستادگی ها در بین نیروهای کشور و بویژه در میان تک تک پرسنل ناوگان شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و مدیران ارشد آن وجود دارد و هر آنچه امروز بخواهند می توانند برای کشور عزیزمان ایران فراهم کنند.امروز چهلمین شمع کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران بسیار نورانی تر از گذشته روشن خواهد شد چرا که ۴ دفتر منطقه ای، ۳۱ شرکت و موسسه وابسته و ۰۸۱ نمایندگی معتبر در سراسر جهان تمامی امور مربوط به صادرات و واردات کالا به بنادر مختلف جهان را توسط یک شرکت ایرانی انجام می دهند.امروز بیش از ۶۱۱ فروند کشتی با ظرفیت مجموع ۷۶/۳ میلیون تن در مالکیت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در پهنه دریاهای بین المللی در حال فعالیت و رقابت با بزرگترین شرکتهای معتبر جهانی در این بخش هستند و هر روز بر افتخارات این مرز و بوم می افزایند.

در این میان ۶ هزار و ۱۸۳ نفر سرمایه انسانی کارآمد در بخش دریایی و خشکی در گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران مشغول به فعالیت هستند و به پشتوانه بزرگ برای صنعت دریایی کشور تبدیل شده اند.هم اکنون کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران عظیم ترین ناوگان حمل ونقل دریایی منطقه را در اختیار دارد و رعایت تمامی استانداردهای ایمنی، کیفیت و امنیت دریایی و توجه به مقوله آموزش و ارتقا مستمر دانایی کارکنان آینده ای درخشانتر از گذشته را نصیب کشورمان کرده است.در حال حاضر دهها فروند کشتی فله بر، کالای عمومی، کانتینر بر، تانکر چند منظوره و مسافری این شرکت به عنوان یکی از معتبرترین ناوگان ها حمل ونقل جهانی نام ایران را پر آوازه تر از گذشته در جهان طنین انداز کرده است.

کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران با در اختیار داشتن یک شبکه بین المللی از دفاتر منطقه ای در اروپا، خاور دور و خاور میانه و دفاتر مستقل در کشورهای ایتالیا، انگلیس، آلمان، چین، سنگاپور، ژاپن، کره جنوبی، هنگ کنگ و مالتا علاوه بر دهها نمایندگی در سراسر جهان می تواند حداکثر تسهیلات و خدمات را به صاحبان کالاها ارائه نماید.

صاحبان کالا با استفاده از ناوگان کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران می توانند در هر لحظه و هر جای دنیا از موقعیت محموله خود باخبر شوند.

طی سه سال اخیر بیش از ۳ میلیارد دلار در کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران سرمایه گذاری شده است و ظرف سالهای آینده این میزان سرمایه گذاری به حدود ۶ میلیارد دلار خواهد رسید.

● فردای دست یافتنی برای ناوگان ملی کشتیرانی

اما فردا برای کشتیرانان ایرانی و کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران بسیار دست یافتنی تر و واقعی تر از رویاهای گذشته خواهد بود.

کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در راستای توسعه فعالیتهای خود در بخش فله، ساخت ۶۱ فروند کشتی ۳۵ هزار تنی و دو فروند کشتیهای پاناماکس ۶۷ هزارتنی را سفارش داده است که ظرف ۵/۱ تا ۲ سال آینده وارد ناوگان این شرکت می شود.همچنین ظرفیت یک میلیون UET کانتینری این شرکت نیز با سفارش ۱۵ فروند کشتی با ظرفیتهای ۶۵۰۰ ، ۴۹۰۰ و ۲۲۰۰ UET کانتینری جدید ظرف یک سال آینده به حدود ۳ میلیون UET کانتینر خواهد رسید.

ساخت ۱۰ فروند کشتی جنرال‌کارگو که در دنیا به صورت محدود ساخته می شود نیز از دیگر برنامه های کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران است که بزودی عملیاتی می شود.همچنین این شرکت قصد دارد به حوزه حمل محمولات شیمیایی و پتروشیمی از ایران که با راه اندازی کامل فازهای مختلف عسلویه به بیش از ۲۷ میلیون تن خواهد رسید، وارد شده و بخشی از ۱۵۰ فروند کشتی حمل مواد شیمیایی مورد نیاز را نیز خریداری کند.البته در کنار این توسعه گسترده، حوزه جدید حمل GNL نیز با تسهیلات دولت به فعالیتهای جدید کشتیرانی اضافه می شود که با این حساب می توان این شرکت را در آینده ای نه چندان دور در جایگاه یکی از فعالترین شرکتهای کشتیرانی در سراسر دنیا مشاهده کرد تا بر افتخارات جوانان توانای این کشور بیش از پیش افزوده شود.